Ojcowizna

3 uwagi do wpisu “Ojcowizna”

  1. Jeśli chodzi o wersję godła z roku 1956 to może z książki „Insygnia, symbole i herby polskie” – Alfred Znamierowski, Warszawa 2003

    „Zapoczątkowane w czasie powstania styczniowego dyskusje na temat korony na głowie orła, odżyły w 1918 roku, kiedy zastanawiano się nad kształtem godła odrodzonej Polski. Większość społeczeństwa nie miała wątpliwości, że trzeba wrócić do symbolu o ponad sześćsetletniej historii, tak więc na plakatach, sztandarach, flagach i dekoracjach ulicznych widniał niemal zawsze orzeł w koronie. Jednakże od listopada 1918 roku do połowy stycznia 1919 roku rządzili socjaliści i lewicujący ludowcy, którzy używali orła bez korony. Po upadku tego rządu w winiecie „Dziennika Praw Królestwa Polskiego” i potem „Dziennika Praw Państwa Polskiego” pojawił się orzeł w koronie. Takiego też orła, lecz stylizacją nawiązującego do orłów z czasów Stanisława Augusta, przyjął za godło państwa sejm w dniu 1 sierpnia 1919 roku. Miało to być godło przejściowe, obowiązujące do czasu „ustalenia granic Państwa Polskiego i określenia godła przez konstytucję”. Funkcjonowało jednak jeszcze ponad pięć lat po uchwaleniu konstytucji i ustaleniu granic, gdyż nowy wzór herbu państwowego ustanowiono dopiero w rozporządzeniu Prezydenta z dnia 13 grudnia 1927 roku. Opracowany przez architekta Zygmunta Kamińskiego wzór orła wzbudził duże kontrowersje. Największe zastrzeżenia mieli heraldycy ze względu na kilka błędów formalnych. Przepaska i łapy orła powinny być złote, w koronie powinny być prześwity między kwiatonami, zakończenia przepaski powinny mieć kształt trójliścia, a rysunek powinien być płaski, z czarnymi liniami konturowymi. Krytykowano też gwiazdki na przepasce, uważając je za znak bolszewicki lub masoński, użycie korony otwartej zamiast zamkniętej z jabłkiem i krzyżem oraz złote obramowanie tarczy.

    Na przekór krytykom ten wizerunek orła stał się najdłużej używanym w historii i z drobnymi poprawkami i funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Wczasach PRL wzorowano na nim kolejne wersje orła bez korony, a poza Polską używała go Polonia na wszystkich kontynentach.
    Pierwszy herb pod rządami komunistycznymi wprowadzono bez żadnego aktu prawnego. Orzeł miał kształt orła Kamińskiego ze zniekształconym dziobem i zaostrzonymi gwiazdkami. Z głowy usunięto koronę. Godło, zaprojektowane w kole, umieszczono na wydłużonej w pionie tarczy, co sprawiło, że na górze i na dole zostało sporo pustego miejsca. Tarczę obramowano wężykiem generalskim. Herb poprawiono dwa razy, w 1955 i 1980 roku. W odpowiedzi na dekret Rady Państwa, ustanawiający w 1955 roku oficjalnie herb z orłem bez korony, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie wydał dekret o zmianie herbu państwowego. Poprawiono nieco kształt gwiazdek i na głowę orła włożono koronę zamkniętą z krzyżem. Zmianę korony uzasadniono następująco: „Zarówno tradycja heraldyczna i historyczna, jak i tradycja ustawodawcza dają całkowite podstawy do tego, aby korona na głowie orła państwowego była z krzyżem. Za umieszczeniem krzyża na koronie Orła Białego przemawiają także względy religijno-uczuciowe. Dla uzewnętrznienia głębokiego przywiązania Narodu Polskiego do wiary chrześcijańskiej należy umieścić w godle państwowym Rzeczypospolitej Polskiej znak Krzyża w Koronie Orła Białego”.

    Echa takiej argumentacji odezwały się również w sejmie, kiedy w lutym 1990 roku debatowano nad wizerunkiem orła, któremu pod koniec grudnia 1989 postanowiono przywrócić koronę. Większość posłów opowiedziała się jednak za nieco poprawionym wizerunkiem orła Kamińskiego. Stało się więc tak, jak w 1919 roku. Przywrócono narodowi takiego orła, jakiego mu zabrano.”

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>